I.   Powstanie klubu i jego działalność do 1939 roku

Nim powstał Klub Sportowy "Wisła" działały w Tczewie inne organizacje sportowe i rekreacyjne, pozostające jednak w rękach niemieckich. Po podpisaniu traktatu wersalskiego w dniu 28 czerwca 1919 roku Tczew wraz z Pomorzem prawie po 150-letniej niewoli, znalazł się w granicach państwa polskiego. Wydarzenia te spowodowały, że w bardzo krótkim czasie dokonano gruntownych zmian politycznych, ludnościowych i własnościowych, które doprowadziły do przekształcenia struktury politycznej i społecznej w mieście.

W pierwszych latach niepodległości istniały tylko kluby niemieckie: Klub Sport Von 1919 Dirschau oraz Towarzystwo Toruń und Sportverein. Jego przewodniczącym był Alois Cześnik. W 1920 roku, po rzeczywistym przyłączeniu Pomorza do Macierzy, dokonanym przez oddziały "Błękitnej Armii” gen. Józefa Hallera, towarzystwo to połączyło się z innym, istniejącym wcześniej towarzystwem Rasensportverein, tworząc nową organizację Turn und Rasenverein. W 1922 roku towarzystwo to powróciło do starej nazwy Turn und Sportverein. W tym samym roku pojawił się również Sport Klub Pommerelen Tczew.

W 1920 roku powstał też niemiecki Klub Sportowy "Olimpia", posiadający kilka drużyn piłki nożnej. Klub ten skupiał wokół siebie kolejarzy pochodzenia niemieckiego i utrzymywał kontakty sportowe z klubami w Gdańsku.

27 maja 1920 roku założono w Tczewie Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół". Tczewskiego Sokoła włączono do VII Okręgu Dzielnicy Pomorskiej. Został on utworzony z części I Okręgu Gdańsko-Kaszubskiego i z części III Okręgu Grudziądzkiego. Do Okręgu VII, oprócz gniazda tczewskiego, należały gniazda Sokoła ze Starogardu, Gniewa, Pelplina, Zblewa, Lubichowa, Lubiszewa i Opalenia.

Na przełomie października i listopada 1922 roku powstał Tczewski Klub Sportowy (TKS). Był to pierwszy i jedyny na Pomorzu klub skupiający w swych szeregach robotników-kolejarzy. W Tczewie działała również dość liczna grupa Polaków dostrzegających trudną sytuację sportu w Tczewie oraz potrzebę utworzenia klubu sportowego wśród robotników, inteligencji i młodzieży, celem powołania tych dyscyplin sportowych, którymi interesowały się te środowiska. Dlatego też w marcu 1924 roku Józef Rossa, Alfons Guziński, Dudziński, Kobyliński, Majewski, Włodarski i Majkowski założyli jednosekcyjny Klub Kręglarski "Wisła". Opierając się na pamięci szczupłej garstki współorganizatorów oraz na podstawie notatki Dziennika Tczewskiego należy przyjąć, że klub Wisła rozpoczął działalność w tymże 1924 roku. Główną pasją Alfonsa Guzińskiego, znanego nauczyciela szkół średnich, którego z sympatii i szacunku zwano profesorem, była piłka nożna. Czynił on wiele starań o powołanie do życia sekcji piłkarskiej już w latach 1924-1926. Jednak z braku zrozumienia ze strony niektórych działaczy - kręglarzy, sekcję tę zdołano utworzyć dopiero w marcu 1927 roku.

Od 1925 roku działalność klubu rozwijała się bardzo szybko, a to głównie za sprawą Alfonsa Guzińskiego oraz jego przyjaciół, których celem było powołanie do życia sekcji piłki nożnej. Alfons Guziński będąc nauczycielem gimnazjalnym, szukał wsparcia w środowisku nauczycielskim, inteligenckim i młodzieżowym. W Tczewie od 1920 roku istniał gimnazjalny klub, który miał pewne osiągnięcia w dziedzinie sportowej. Stąd też A. Guziński wraz z dyrektorami Wudarskim i Mikołajczykiem, w porozumieniu z Gimnazjalnym Klubem Sportowym, powołali sekcję piłki nożnej, o czym poinformował Dziennik Tczewski nr 63 z 1927 roku.

Sekcja piłki nożnej, powołana w 1927 roku, rozwinęła swoją działalność w 1929 roku, kiedy to na zebraniu w dniu 26 czerwca wybrany został nowy Zarząd Klubu, w skład którego weszli: Rydlewski, Bolesław Pancierzyński, Radziejewski, Bździon i Alfons Guziński. Pierwsze spotkanie piłkarskie zespół Wisły rozegrał z Towarzystwem Gimnazjalnym "Sokół" (1:1). A oto historyczny już skład tego zespołu: Szatkowski, Bździon, Bolesław Pancierzyński, Bieszka, Zientarski, Radecki, Nowicki, Ewald Wiśniewski, Lewandowski, Ślizewski i Radziejewski. W następnych latach zespół zasilili bracia Józef i Alfons Majtkowscy oraz Tuszyński, Brzesiński i Maksymilian Kukliński. W tym czasie (1929-1930) poza Wisłą Tczew, działały następujące pomorskie kluby piłkarskie: Gedania Gdańsk, Cartusia Kartuzy, Starogardzki Klub Sportowy (SKS) Starogard i Unia Tczew. Następne spotkanie, które Wisła rozegrała w latach 30., to mecz z SKS Starogard, wygrywając 5:3.

Dalszy rozwój sekcji piłki nożnej KS "Wisła" następuje w ramach działającego już Pomorskiego Okręgu Piłki Nożnej. Od 1930 roku Wisła uczestniczyła w rozgrywkach o mistrzostwo klasy C wraz z Unią Tczew, Sokołem Tczew i Pomorzanką Wąbrzeźno. W ramach działającego Pomorskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej powstał w Tczewie podokręg, którym kierował A. Guziński (jako komisarz), a jego sekretarzem został Radziszewski.

W następnych latach (1932-1933) zespół Wisły występował w klasie B, zajmując I miejsce, a w barażach walczył o awans do klasy A. Przegra jednak z KS "Kabel" Bydgoszcz 2:3. W 1933 roku Wisła znowu występowała w barażach o awans do klasy A z KKS "Goplania" Inowrocław. Tczewianie wygrali 4:3, jednak w wyniku rozmów "przy zielonym stoliku” awans uzyskała Goplania. Z relacji Guzińskiego wynika, że działacze Goplanii podejmowali różne działania, aby nie dopuścić zespołu Wisły do rozgrywek klasy A. Nie pomogły protesty ani prośby działaczy Wisły.

W latach 1933-1939 w składzie zespołu Wisły występowali m.in.; Wenzel, Tuszyński, Majtkowski, Nowicki, Wiśniewski, a od roku 1935 da zespołu doszli: Gerard Bieszke, Józef Kroma, Otlewski, Korint, Szynberg, Zygmunt Kamiński, Helmut Klein, Bronisław Kukliński, Jan Siejka.

Lata 1935-1939 to nie tylko walka o sportowy awans zespołu, ale także o finanse i utrzymanie I drużyny. Warto również wspomnieć, że w latach 1930-1935 Wisła była organizatorem turniejów o Puchar Burmistrza Miasta Tczewa, Stefana Wojczyńskiego. W 1930 roku puchar zdobyła Wisła Tczew, 1931 roku SKS Starogard, w 1932 roku TKS Gdynia, w 1933 Sokół Tczew, w 1934 KS Unia Tczew, w 1935 ponownie SKS Starogard.

A oto najbardziej wyróżniający się zawodnicy w latach 1926-1939. Maksymilian Kukliński, długoletni zawodnik, bardzo zaangażowany w prace sekcji piłki nożnej. Po zakończeniu działań wojennych w 1945 roku wyjechał do Gniezna, lecz pozostał w kontakcie z działaczami klubu i rodziną zamieszkałą w Tczewie. Gerard Bieszke, długoletni zawodnik sekcji piłki nożnej, działacz tej sekcji, znany wśród pomorskich działaczy sportowych. Jeszcze w latach 1945-1970 aktywnie angażował się w działalność sekcji piłki nożnej. Józef Kroma, długoletni, zasłużony zawodnik, w czasie okupacji wywieziony do obozu koncentracyjnego i zamordowany przez hitlerowców. Ewald Wiśniewski, długoletni zawodnik sekcji piłki nożnej, aktywnie działający w klubie sportowym. Wielkim szacunkiem darzył A. Guzińskiego, Rydlewskiego, Dudzińskiego, Józefa Rossę. Po zakończeniu działań wojennych przeniósł się do Sopotu, gdzie obecnie zamieszkuje jego syn Zenon. Do zasłużonych zawodników w latach 1930-1939 należeli również bracia Majtkowscy, Bolesław Pancierzyński, Zientarski, Radecki, Ślizewski, Helmut Klein.

II. Okres okupacji

Dalszy rozwój Klubu Sportowego Wisła przerwał wybuch drugiej wojny światowej. 1 września 1939 roku, po wejściu Tczewa wojsk niemieckich, działalność klubu została zawieszona, podobnie jak wszelka działalność społeczna. Likwidacji uległy wszystkie sekcje sportowe, natomiast obiekty sportowe zostały zamknięte.

Wielu działaczy sportowych w obawie przed represjami i aresztowaniem wyjechało z Tczewa. Alfons Guziński w czasie okupacji przebywał w Chełmie Lubelskim, a na przykład prof. Jaroszewski wyjechał do Warszawy. Ci działacze i zawodnicy, którzy nie wyjechali w przeważającej mierze zostali aresztowani i w pierwszych miesiącach okupacji wywiezieni do obozów koncentracyjnych, gdzie zostali zamordowani. Taki los spotkał Kromę, Burdaka, Stangenberga, Jurgo, Skockiego, Żwana i Józefa Zebella. Niektórzy sportowcy tczewscy zostali rozstrzelani w Lesie Szpęgawskim. Mogiły innych zostały rozproszone po całej Polsce.

Zamknięte obiekty sportowe zostały potem przez niemieckiego okupanta zniszczone. Zniknęły korty tenisowe przy ul. Wybickiego, a stadion przy ul. Bałdowskiej zamieniono na obiekt wojskowy.

W latach okupacji władze hitlerowskie zabroniły młodzieży polskiego pochodzenia zrzeszanie się w jakichkolwiek organizacjach, również sportowych.

III. Działalność klubu w latach 1945-1998

Dnia 12 marca 1945 roku wojska radzieckie 2 Armii Uderzeniowej wchodzące w skład II Frontu Białoruskiego wyzwoliły miasto Tczew spod okupacji hitlerowskiej. Zniszczenia wojenne wymagały aktywnego zaangażowania mieszkańców Tczewa w odbudowę zakładów pracy oraz urządzeń komunalnych miasta. Zaraz po wyzwoleniu została również wznowiona działalność sportowa. Ze wszystkich stron Polski oraz z obczyzny wracali pozostali przy życiu przedwojenni działacze i zawodnicy. Do Tczewa wrócił współzałożyciel klubu Alfons Guziński, Bolesław Pancierzyński, bracia Bielawscy, bracia Szramkowie, bracia Majtkowscy oraz wielu innych, którzy postanowili reaktywować dalszą działalność Klubu Sportowego "Wisła".

Już po trzech miesiącach po wyzwoleniu, 17 czerwca 1945 roku, odbyło się pierwsze posiedzenie organizacyjne, na które przybyło ponad 30 uczestników. Powołano wówczas pierwszy po wojnie Zarząd Klubu. Na posiedzeniu tym obecni byli m.in.: małżeństwo Lebiedziów, Guziński, bracia Bielawscy, J. Krzyżanowski i Bolesław Pancierzyński. Przybyła także grupa lekkoatletów, szachistów, hokeistów i piłkarzy. Funkcję prezesa klubu powierzono A. Guzińskiemu, a członkami zarządu zostali: Jan i Rudolf Bielawscy, J. Krzyżanowski, Edmund Bury i Mikołajewski. Sekcja piłki nożnej w tym okresie znajdowała się w trakcie organizacji i skupiała kilkunastu zawodników. Przystąpiono do reaktywowania dalszych sekcji: hokeja na lodzie, lekkoatletycznej, szachowej, tenisa stołowego i ziemnego oraz siatkówki i boksu. Kierownikiem sekcji piłki nożnej został Jan Bielawski, a pomocy organizacyjnej udzielał mu Jan Siejka, który był zawodnikiem w latach 1938-1939.

W drugim okresie powojennym klub przeżył liczne przeobrażenia organizacyjne, spowodowane zmianami struktur zrzeszeń sportowych inicjowanymi przez władze centralne resortu kultury fizycznej. W poszczególnych latach tczewska Wisła zmieniała z tego powodu swoją przynależność, co obrazuje następujący wykaz:

1945-1948 Klub Sportowy „Wisła”
1948-1954 Koło Sportowe „Spójnia-Wisła” przy Zrzeszeniu „Spójnia” PSS „Społem”
1954-1956 Koło Sportowe przy Ludowych Zespołach Sportowych
1957-1959 Ludowy Klub Sportowy „Wisła" przy Technicznej Obsłudze Rolnictwa w Tczewie
1960-1964 Związkowy Klub Sportowy „Wisła” przy Zakładach Sprzętu Motoryzacyjnego w Tczewie

Międzyzakładowy Klub Sportowy "Wisła", oparty o zakłady patronackie od 1964 roku. Patronat ten sprawowały Fabryka Przekładni Samochodowych "Polmo" (obecnie EATON), Pomorska Fabryka Gazomierzy (obecnie Metrix S.A.) oraz inne zakłady (od 1969 r.): PSS "Społem", Płockie Przedsiębiorstwo Robót Mostowych, Zakłady Wyrobów Metalowych, Spółdzielnia Inwalidów "Wisła”, Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska, Spółdzielnia Meblarska "Jedność”, Państwowa Komunikacja Samochodowa, Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej.

W wyniku przeobrażeń społeczno-gospodarczych, w latach 1990-1997 niektóre zakłady pracy uległy likwidacji, stąd też zmalała ilość jednostek opiekuńczych i klub przystąpił do pozyskiwania nowych sponsorów.

DOBRE POCZĄTKI
W lipcu 1945 roku, w czwartym miesiącu po ustaniu w Tczewie działań wojennych Wisła miała już swoje nowe władze klubowe. Po ukonstytuowaniu się zarządu przystąpiono do formalnego zorganizowania sekcji piłki nożnej, która praktycznie działała już od czerwca tego roku. Kierownikiem sekcji został Jan Bielawski, znany kupiec tczewski. W pierwszych spotkaniach towarzyskich wystąpili m.in. Jan Siejka, Bury, Suchecki, Dembek, Chróścicki, Gerard Bieszka, Kamiński, Otlewski, Bronisław Kukliński. W latach 1946-1947 do zespołu doszli: Paweł Myga, Roszak, Jeszke, Hajdasz, Lesner, Kittowski, Michalak, Alfons Puczyński, Jan Bartoszewski, Stefan Osnowski, Bronisław Jeżewski.

Najkorzystniejszym w pierwszym okresie był rok 1947, kiedy to odbyły się ogólnopolskie spotkania spółdzielców w Łodzi. Wisła w tych, spotkaniach zajęła I miejsce, wygrywając z Wrocławiem, Kielcami, Krakowem i remisując z Warszawą. W turnieju tym wystąpili: Bronisław Kukliński, Alojzy Zebell, Karol Topolski, Stefan Osnowski, Bronisław Jeżewski, Paweł Myga, Edmund Mańkowski, Jan Toszewski, Alfons Puczyński, Franciszek Tramowski, Zieliński, Jerzy Roszak, Hedda. Z tego sukcesu cieszyli się wszyscy. Na dworcu kolejowym w Tczewie witano z wielkim entuzjazmem całą ekipę. Wreszcie cieszono się tym powodzeniem.

W lipcu 1945 roku powstał Okręgowy Związek Piłki Nożnej, zajął się organizacją pierwszych po wojnie rozgrywek grupowych. Tczewska Wisła w latach 1945-1948 współzawodniczyła z ośmioma drużynami: czterema gdańskimi - Lechią, Pogonią, Gedanią i Płomieniem oraz Flotą Nowy Port, Gromem Gdynia, Gryfem Wejherowo i Unią Tczew. Była to jedna z grup eliminacyjnych rozgrywek, w wyniku których dziesięć najlepszych zespołów zaliczono do tworzonej klasy A. W 1950 roku zlikwidowany został Okręgowy Związek Piłki Nożnej, a w jego miejsce powołano sekcję piłki nożnej przy WKKF w Gdańsku. Jednocześnie utworzono zrzeszenia i Wisła należała odtąd do zrzeszenia Spójnia. W 1954 roku zespół Wisły wziął udział w rozgrywkach pucharowych na szczeblu centralnym i już w eliminacjach przegrał 1:7 z Kolejarzem Szczecin.

W latach 1952-1956 I zespół Wisły walczył ze zmiennym szczęściem w klasie B i klasie A. Oprócz wymienionych już poprzednio zawodników, w okresie 1949-1955 I zespół wzmacniali: Alfons Baska, Stefan Linowski, Maksymilian Starosta, Jerzy Bieńkowski, Zbigniew Gołębiowski.

Jesienią 1956 roku reaktywowano okręgowe związki, więc powstał również OZPN Gdańsk, który w 1957 roku powołał ligę okręgową, w której wystąpiły m.in. Flota Gdynia, Bałtyk Gdynia, Start Gdańsk, GKS Wybrzeże, Gedania Gdańsk, SKS Starogard, Włókniarz Starogard, Budowlani Gdynia, Lechia Gdańsk, Wisła Tczew. Zespół Wisły w klasie okręgowej osiągał dość dobre wyniki. Najgorszy był 1958 rok, w którym Wisła opuściła tę klasę.

Współorganizatorem klubu w 1945 roku oraz pierwszym kierownikiem sekcji piłki nożnej był Jan Bielawski. W okresie jego działalności w latach 1945-1950 I zespół uczestniczył w rozgrywkach klasy A. W sekcji piłki nożnej działał wraz ze swoim bratem Rudolfem, również handlowcem zamieszkującym w Tczewie. Do działaczy Zarządu Klubu i sekcji piłki nożnej należeli: Jan Birna, Wacław Panowicz, Czesław Witczak, Władysław Adamowski, będący także sędzią piłkarskim.

W latach 1955-1966 w składzie I zespołu seniorów występowali następujący zawodnicy: Paweł Zieliński, Bogdan Wujecki, Eugeniusz Bukała, Jerzy Bieńkowski, Alfons Baska, Feliks Grzybowski, Tadeusz Dobosz, Henryk Kaczyński, Witold Kulwicki, Marcin Kleinschmidt, Edward Dau, Michał Nowicki, Henryk Meyer, Brunon Makowski, Ryszard Kittowski, Kazimierz Jaszczerski, Henryk Kukliński, Benon Lica, Roman Dembek, Andrzej Szwabe, Kazimierz Mierzejewski. I drużyna występowała w klasie okręgowej i w klasie A. W 1965 roku Wisła awansowała do gdańskiej ligi okręgowej zajmując w niej przez wiele sezonów czołowe pozycje. W 1966 roku drużyna rozegrała międzynarodowe spotkanie piłkarskie ze Slavią Praga (Czechosłowacja), przegrywając je 0:1.

W sezonie rozgrywek 1967/68 zespół Wisły walczył o czołowe miejsce w lidze okręgowej. Jej najgroźniejszym konkurentem był Włókniarz Starogard. W bezpośrednim spotkaniu rewanżowym Wisła zremisowała i do ligi międzywojewódzkiej awansował Włókniarz. Sezon 1968/69 to ponowna walka o awans. Tym razem z Unią Tczew. W końcowej fazie rozgrywek Wisła straciła punkty w stosunku do lidera - Unii, która awansowała do III ligi (międzywojewódzkiej). W rozgrywkach III-ligowych Unia w końcówce zajmuje 15 miejsce i spada do klasy okręgowej, występując w następnym roku w jednej grupie z Wisłą Tczew.

Lata 1966-1969 to okres szczególnej rywalizacji w klasie okręgowej i w tych latach I zespół Wisły miał realne możliwości awansu do III ligi. Zaprzepaścił jednak dorobek punktowy zgromadzony w pierwszej rundzie.
Wśród zespołów pretendujących do III ligi w tych latach wymienić należy: Olimpię Elbląg, Flotę Gdynia, MRKS Gdańsk, Włókniarz Starogard, Unię Tczew i Wisłę Tczew.

W latach 1965-1969 poza Unią i Wisłą w Tczewie istniał również zespół Pogoni, rekrutujący się spośród zawodników odbywających zasadniczą służbę wojskową. W zespole tym występowali również zawodnicy Wisły Tczew, Włókniarza Starogard i Unii Tczew. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji klubów wojskowych Pogoń Tczew wycofała się z rozgrywek, a sekcja piłki nożnej w miejscowej jednostce wojskowej została rozwiązana.

LATA SIEDEMDZIESIĄTE

W 1970 roku sekcja piłki nożnej nawiązała ścisłe kontakty międzynarodowe z Duklą Brno Reskowice (Czechosłowacja). Już w czerwcu tegoż roku ekipa Wisły przebywała w Brnie, gdzie rozegrała trzy spotkania, a w lipcu zespół Dukli w Tczewie, remisując z Wisłą 1:1. Drugie spotkanie z Wierzycą Pelplin Czesi wygrali 2:1. W dniach 21 i 22 lipca 1972 roku Dukla Brno ponownie przebywała w Tczewie. W turnieju, rozegranego z okazji obchodzonego wówczas święta lipcowego, z udziałem BKS Błonie Warszawa, KKS Unia i Wisła Tczew. Dukla zajęła I miejsce, na II miejscu uplasowała się tczewska Wisła.

W 1972 roku rozegrano również spotkanie towarzyskie z I-ligowym zespołem Polonii Bytom, wygrane przez Wisłę 3:0. Bramki w tym meczu strzelili: Henryk Pietras, Mieczysław Tobieński, Jerzy Sionek.

W rozgrywkach klasy okręgowej w sezonie 1970/71 piłkarze Wisły zajęli I miejsce, przez cały okres drugiej rundy przewodząc w tabeli. Ostatecznie utrzymał przewagę aż dziewięciu punktów nad drugim w tabeli Włókniarzem Starogard. Efektem tego sukcesu był awans Wisły do III ligi piłkarskiej.
W lidze tej wiślacy w latach 1971-1973 spotykali się z: Zagłębiem Konin, Arkonią Szczecin, Gwardią Koszalin, Kujawiakiem Włocławek, Stoczniowcem Gdańsk, Czarnymi Szczecin, Zastalem Zielona Góra, Olimpią Poznań, Elaną Toruń, Olimpią Elbląg, Gryfem Słupsk, Bałtykiem Gdynia, Lechią Gdańsk, Polonią Bydgoszcz i Wartą Poznań.

W sezonie piłkarskim 1971/72 Wisła zajęła jako beniaminek środkową lokatę w tabeli. W rozgrywkach 1972/73, w wyniku reorganizacji i likwidacji III ligi, Olimpia Elbląg i Flota Gdynia zostały przesunięte do klasy okręgowej. Następnie rozgrywki III ligi zawieszono na okres trzech lat.
Do składu I zespołu, który występował w latach 1967-1970 doszli piłkarze: Kazimierz Kamiński, Stanisław Janczyński, Tadeusz Lica, Jerzy Formela, Andrzej Wszoła, Eugeniusz Polasik, Zbigniew Sula, Roman Skibiński, Jerzy Sionek, Henryk Pietras.

I zespół seniorów, który występował w klasie B, po zmaganiach w latach 1968-1971, awansował do klasy A. Juniorzy zaś w sezonie 1971/72 wywalczyli wicemistrzostwo ligi juniorów okręgu gdańskiego. Trenerem tego zespołu był Bogdan Kłodda. Czołowymi zawodnikami, którzy przyczynili się do uzyskania wicemistrzostwa byli: Andrzej Pepliński, Bronisław Szlagowski, Zenon Drewa (byli oni reprezentantami kadry okręgu juniorów), a także Roman Szönfeld, Wiesław Gozdowski, Jan Ortman, Jerzy Paluch i inni. Jak pisała prasa wybrzeżowa - juniorzy odnieśli duży sukces zajmując II miejsce za Lechią Gdańsk.

Sezon rozgrywek 1973/74 to walka w lidze okręgowej, w rywalizacji z: Olimpią Elbląg, Włókniarzem Starogard i MRKS Gdańsk. I zespół piłki nożnej w sezonie 1974/75 zajmuje I miejsce. O awansie do baraży o II ligę zadecydowało spotkanie pomiędzy Arką II Gdynia a Wisłą Tczew. Zwyciężyli tczewianie 1:0, dzięki bramce zdobytej w 60. minucie przez Tomasza Siwkę. Było to bardzo nerwowe spotkanie, ponieważ przegrana Wisły premiowała do awansu Olimpię Elbląg. Na uwagę zasługuje również i to, że w 15. minucie meczu podyktowany został rzut karny dla Arki, za zagranie ręką Romana Szlichta. Rzut ten obronił Kazimierz Jaszczerski, a strzelał Pilarski.

W ramach obchodów 50-lecia klubu, w dniach 20 i 22 lipca 1974 roku rozegrano turniej piłkarski z udziałem: Polonii Bydgoszcz, Gryfa Wejherowo, Ogniwa Sopot i Wisły Tczew. I miejsce w turnieju zajęła Polonia Bydgoszcz, II miejsce - Wisła. W ramach tych samych obchodów zorganizowano również turniej piłkarski "dzikich drużyn" z miasta Tczewa i powiatu. W turnieju startowało ogółem 30 drużyn, I miejsce zdobył Gorzędziej, II miejsce Wielkie Walichnowy, III – Swarożyn, IV – drużyna Bayer Tczew. Rozegrano również towarzyskie spotkanie z II-ligowym zespołem Slavia Bułgaria, wygrane przez gości stosunkiem bramek 2:1.

I zespół seniorów przebywał również w Brnie, gdzie rozegrał cztery spotkania, w tym dwa wygrał, jedno zremisował, jedno przegrał.

W latach 1971-1975 w barwach Wisły występowali następujący piłkarze: Kazimierz Jaszczerski, Stanisław Mikołajczyk, Michał Kurowski, Mieczysław Tobieński, Jerzy Jeszke, Jerzy Formela, Ryszard Kittowski, Kazimierz Kamiński, Stanisław Janczyński, Henryk Kukliński, Benon Lica, Ryszard Jakubiak, Wojciech Zwiernik, Henryk Pietras, Stanisław Kamiński, Henryk Meyer, Kazimierz Halbe, Jerzy Bakalarczyk, Zbigniew Sula, Andrzej Wszoła, Jan Ortman, Tomasz Siwka, Zenon Drewa, Eugeniusz Polasik, Tadeusz Lica, Roman Szlicht, Roman Szperlak. W wyniku zdobytego miejsca w klasie okręgowej w sezonie 1974/75 - I zespół Wisły w barażach wystąpił z Wisłą Płock, Gwardią Olsztyn, Jagiellonią Białystok. W barażach wszystkie spotkania rozegrano w Pelplinie, ze względu na remont tczewskiego stadionu. A oto wyniki:

Wisła Płock - Wisła Tczew 0:0
Wisła Tczew - Gwardia Olsztyn 1:0
Wisła Tczew - Jagiellonia Białystok 1:0
Wisła Tczew - Wisła Płock 2:1
Gwardia Olsztyn - Wisła Tczew 1:2
Jagiellonia Białystok - Wisła Tczew 2:0

I miejsce w barażach zajęła Jagiellonia Białystok, która w wyniku zwycięstwa nad Wisłą Tczew 2:0 awansowała do II ligi. Wielkie było zaangażowanie działaczy i zawodników w tych rozgrywkach. Już pierwsze spotkanie w Płocku z tamtejszą Wisłą zaczęło napawać optymizmie bowiem pojawiła się realna szansa na awans do II ligi. Wszystko układało się pomyślnie do ostatniego spotkania z Jagiellonią Białystok, które decydowało o awansie jednej z tych drużyn. Prasa wybrzeżowa i czasopisma sportowe podały wówczas, że mecz rozpoczął się bardzo nerwowo, zawodnicy Wisły i Jagiellonii w pierwszej połowie grali z pełną konsekwencją ale i ostrożnie. Zespół Wisły miał w początkowej fazie rozgrywek więcej szans na zdobycie bramek tczewianie nie wykorzystali swych umiejętności. Ryszard Jakubiak oraz Roman Szlicht nie strzelili bramek w dogodnej sytuacji. Jak wiadomo, nie wykorzystane możliwości lubią się mścić i tak też się stało. Gospodarze natomiast strzelili pierwszą bramkę, pod koniec spotkania drugą przesądzając o awansie. Do II ligi weszła Jagiellonia. Trzeba przyznać, że brakło jednak obiektywizmu ze strony głównego arbitra, co także w pewnym stopniu zachwiało morale zawodników i wprowadziło nerwowość. Spotkania barażowe przyniosły wiele emocji, a zainteresowanie ze strony sympatyków było bardzo duże. Przepełnione dodatkowe pociągi do Pelplina wiozły na te spotkania licznych kibiców. Również po brzegi wypełniony był stadion w Pelplinie. Jak wspominają kierownik sekcji, Jerzy Guzy i kierownik drużyny, Tadeusz Dobosz, najbardziej w pamięci utkwiło im spotkanie barażowe Wisły z Gwardia Olsztyn. Przed spotkaniem na płytę boiska wszedł w ich obecności główny arbiter, pan Karolak z Łodzi, sprawdzając przydatność płyty boiska do gry. Sędzia żartobliwie powiedział, "to nie jest boisko lecz pastwisko". Nie miał jednak zastrzeżeń do zabezpieczenia stadionu. Spotkanie to prowadzone było bardzo dobrze, uwag również nie wnosili goście.

W sezonie rozgrywek 1976/77 I zespół występował w spotkaniach III-ligowych spadając w 1978 roku ponownie do ligi okręgowej. Natomiast w sezonie 1978/79 wywalczył ponowny awans do III ligi, wygrywając w barażach z Błękitnymi Orneta. A oto pełny zestaw zawodników występujących w I zespole w latach 1976-1979:

Bramkarze: Kazimierz Jaszczerski, Jerzy Bakalarczyk, Janusz Cecherz

Obrońcy: Zbigniew Kawczyński, Michał Kurowski, Mieczysław Tobieński, Stanisław Cylka, Roman Szperlak, Jan Ortman, Zbigniew Sula, Jarosław Kasak, Andrzej Wszoła, Wiesław Ciecholiński

Pomocnicy i napastnicy: Wojciech Zwiernik, Piotr Piernicki, Zenon Drewa, Wiesław Toczek, Tadeusz Lica, Marek Kleinschmidt, Marek Kowalczyk, Wojciech Bork, Eugeniusz Polasik, Stanisław Kamiński, Jerzy Formela, Roman Szlicht, Ryszard Jakubiak.

W latach 1979-1983 I zespół piłki nożnej Wisły grał w następującym składzie: Kazimierz Jaszczerski, Jerzy Kolos, Mieczysław Tobieński, Jarosław Kasak, Piotr Dyszer, Wojciech Bork, Andrzej Pietrusiński, Zbigniew Tarasiewicz, Stanisław Ptak, Henryk Prośniewski, Marek Jankowski, Jan Ortman, Michał Kurowski, Stanisław Cylka, Jarosław Kotas, Wojciech Zwiernik, Roman Józefowicz, Krzysztof Kruszyński, Wiesław Toczek, Leszek Czarnecki, Eugeniusz Polasik. W następnych dwóch latach do drużyny doszli: Krzysztof Olszewski, Krzysztof Różycki, Henryk Kwidzyński, Zbigniew Liedtke, Dariusz Milbrodt, Andrzej Zięba, Tadeusz Pellowski. Przypomnijmy też, że w latach 1979-1983 w III lidze w z Wisłą występowały następujące zespoły: Czarni Słupsk, Gedania Gdańsk, Gryf Słupsk, Pomorzanin Toruń, Polonia Bydgoszcz, Gwardia Warszawa, Arka II Gdynia, Kujavia Inowrocław, Brda Bydgoszcz, Goplania Inowrocław, Olimpia Elbląg, Elana Toruń.

WOKÓŁ 60-LECIA

W 1984 roku klub obchodził jubileusz 60-lecia swego istnienia. Z okazji zorganizowano szereg imprez sportowych, w tym też piłkarski a do najważniejszych należał turniej z udziałem Lechii Gdańsk, Bałtyku Gdynia, Gryfa Słupsk, Wisły Tczew. I miejsce w turnieju zajął Bałtyk Gdynia, Lechia II Gdańsk. W 1986 roku Zarząd Klubu podpisał długoletnią umowę o współpracy pomiędzy sekcją piłki nożnej MKS Wisła, a BSG Trinwillershagen (Niemcy). Również z okazji 65-lecia klubu w 1989 roku rozegrano w czerwcu spotkanie z tym zespołem.

W latach 1985-1988 w składzie I zespołu występowali: Jarosław Kasak, Lech Kulwicki, Piotr Dyszer, Henryk Kwidzyński, Eugeniusz Templer, Jerzy Kolos, Krzysztof Olszewski, Leszek Czarnecki, Tadeusz Pellowski, Dariusz Kaszubowski, Leszek Różycki, Dariusz Żurawski, Dariusz Milbrodt, Grzegorz Pawłuszek, Zdzisław Grzona, Kazimierz Wichman, Jarosław Klinkosz, Tomasz Meyer (który w 1986 r. powołany został do odbycia zasadniczej służby wojskowej).

W następnych dwóch latach I zespół seniorów wzmocnili: Dariusz Łosiak, Wojciech Kittowski, Ireneusz Cymanowski, Wojciech Krzyżostaniak. W tym samym czasie z klubu odeszli: Tadeusz Pellowski (do Wierzycy Pelplin), Wojciech Bork i Andrzej Pietrusiński (do RKS Stoczniowiec), Zdzisław Grzona (po odbyciu służby wojskowej do Wierzycy Starogard), Jarosław Kasak i Dariusz Kaszubowski (wyjechali do Niemiec).

W latach 1985-1990 I zespołowi Wisły w tabeli rozgrywek towarzyszyły: BKS Bydgoszcz, Chojniczanka Chojnice, Czarni Słupsk, Goplania Inowrocław, Gryf Słupsk, MRKS Gdańsk, Gwardia Koszalin, Lubusznin Trzcianka, Polonia Bydgoszcz, Stoczniowiec Gdańsk, Wda Świecie, Wielim Szczecinek, Włocłavia Włocławek.

Wisła w latach 1985-1989 zajmowała następujące miejsca:

9. - (1985)
3. - (1986)
4. - (1987)
10. - (1988)
4. - (1989)

PIŁKARSKIE EMOCJE LAT DZIEWIĘĆDZIESIĄTYCH

W 1990 roku w wyniku reorganizacji III liga została powiększona z szesnastu do dwudziestu zespołów i Wisła zajęła wówczas 13. miejsce. W 1991 roku powołano ponownie w kraju osiem grup III-ligowych w każdej po szesnaście zespołów. Drużyna Wisły w ramach III ligi występowała w grupie makroregionu "Pomorze"; wraz z nią do rozgrywek zostały zakwalifikowane następujące zespoły: Elana Toruń, Stoczniowiec Gdańsk, Chemik Bydgoszcz, Gryf Słupsk, Olimpia Elbląg, Goplania Inowrocław, Arka Gdynia, Wda Świecie, Polonia Bydgoszcz, Comindeks Damnica, Wierzyca Starogard, Kujawiak Inowrocław, Unia Wąbrzeźno, Brda Bydgoszcz i spadający z II ligi Bałtyk Gdynia. W roku 1985 karierę piłkarską zakończył Eugeniusz Polasik. Do Tczewa przybył z LZS Pruszcz Gdański, grał w I zespole Wisły jako pomocnik i napastnik w III lidze; występował również w barażach o II ligę. Po zakończeniu kariery zawodniczej pracował jako działacz i trener. Został wyróżniony odznaką klubową: "Zasłużony dla MKS Wisła".

Do długoletnich zawodników, który występowali w I zespole piłki nożnej wymienić należy również: Tadeusza Licę, Stanisława Cylkę (wychowankowie Unii Tczew), Henryka Prośniewskiego, Zbigniewa Kaczyńskiego, Zbigniewa Tarasiewicza, Kazimierza i Stanisława Kamińskiego. Wśród bramkarzy na uznanie zasługują Jerzy Bakalarczyk i Kazimierz Halbe ze Starogardu Gdańskiego.

I zespół w latach 1990-1993 występował w III lidze z takimi zespołami jak: Rodło Kwidzyn, Elana Toruń, Gryf Wejherowo, Polonia Elbląg, Stomil Grudziądz, Wierzyca Starogard, Bałtyk II Gdynia, Chojniczanka Chojnice, Pomorzanin Toruń, Jantar Ustka, Pomezania Malbork, Polonia Gdańsk, Pogoń Lębork, Goplania Inowrocław, Brda Bydgoszcz, Legia Chełmża, Sparta Brodnica, Błękitni Orneta.

W latach 1990-1993 I zespół reprezentowali: Kazimierz Wichman, Dariusz Waśniewski, Dariusz Żurawski, Wojciech Kittowski, Stanisław Ptak, Ireneusz Cymanowski, Dariusz Milbrodt, Grzegorz Mikuła, Adam Jankowski, Jarosław Klinkosz, Dariusz Łosiak, Tomasz Meyer, Leszek Czarnecki, Waldemar Stachowiak, Grzegorz Pawłuszek, Radosław Błondek.

W 1990 roku do innych klubów przeszli: Adam Jankowski (po odbyciu służby wojskowej do macierzystego klubu Wierzyca Starogard), Dariusz Milbrodt (do Pomezanii Malbork) i Grzegorz Pawłuszek (do Lechii Gdańsk).

CZASY NAJNOWSZE

Lata 1993-1996 to okres dość trudny dla sekcji piłki nożnej, bowiem pojawiły się trudności organizacyjne i finansowe. Brak środków finansowych spowodował odpływ czołowych zawodników do innych klubów. Zbigniew Grzybowski, Jarosław Mazurkiewicz odeszli do Zawiszy Bydgoszcz, Dariusz Milbrodt do Pomezanii Malbork, Grzegorz Pawłuszek do Lechii Gdańsk, Tomasz Meyer i Dariusz Wysiecki do Kaszubii Kościerzyna. Kilku zawodników zostało wypożyczonych do innych klubów na Wybrzeżu. Sekcja piłki nożnej nie mogła zapewnić podstawowych warunków bytowych zawodnikom, ani pracy czy stypendium. To spowodowało ich rezygnację z dalszej gry lub zmiany barw klubowych. Jednak istniejące zaplecze wśród juniorów oraz seniorów nie doprowadziło do spadku z III ligi.

W latach 1994-1997 drużyna piłkarska grała w następującym składzie:
Bramkarze: Paweł Antczak, Grzegorz Graban
Zawodnicy w polu: Tomasz Olszewski, Maciej Herold, Mariusz Szlicht, Włodzimierz Chmielecki, Jarosław Lewandowski, Mirosław Matyla, Zbigniew Grzybowski, Andrzej Wegiera, Andrzej Stretowicz, Kamil Jakubiak, Mirosław Chudy, Michał Szczepiński, Jarosław Klinkosz, Piotr Budziejowski, Michał Butkiewicz, Tomasz Meyer, Wojciech Baranowski, Piotr Pustkowski, Krzysztof Skowyrski.

W sezonie 1996/97 do I zespołu doszli: Marcin Murawski, Marcin Cetera, Wojciech Kittowski, Dariusz Waśniewski, Paweł Łosiak, Arkadiusz Gierszewski, Łukasz Czerniewicz, Robert Kawczyński, Tomasz Czajka, Marcin Chyła, Wiesław Boguń.

W latach 1994-1997 I zespół grał z następującymi drużynami: Elana Toruń, Arka Gdynia, Pogoń Lębork, Goplania Inowrocław, Chemik Bydgoszcz, Legia Chełmża, Polonia Elbląg, Brda Bydgoszcz, Gryf Wejherowo, Gryf Słupsk. Lechia Gdańsk, Kaszubia Kościerzyna, Rodło Kwidzyn, Olimpia Grudziądz, Wda Świecie, Gedania Gdańsk, Stal Jeżyce, Wierzyca Starogard, Kasztelan Popowo, Piast Człuchów.

W sezonie rozgrywek 1996/97 I zespołowi Wisły groził spadek z III ligi i tylko dzięki zespołowi Lechii Gdańsk, której drugi zespół występujący w III lidze zrezygnował z dalszych rozgrywek, tczewianie utrzymali się w tabeli następnego sezonu.

W sezonie rozgrywek 1997/98 I zespół tczewskiej Wisły spadł z III ligi, a nastąpiło to na skutek reorganizacji grup w III lidze. Po prostu zmniejszono je z ośmiu do czterech. Drużyny z dolnej strefy grup nie zakwalifikowały się do dalszych rozgrywek w III lidze. W związku z tym w sezonie 1997/98 I zespół Wisły występował w klasie okręgowej i zakwalifikował się do rozgrywek nowo powołanej IV ligi z okręgów słupskiego i gdańskiego.

Wisłę w tym sezonie reprezentowali:
Bramkarze: Piotr Opuszewicz, Grzegorz Graban
Obrońcy: Łukasz Czerniewicz, Dariusz Waśniewski, Marcin Morawski, Andrzej Wegiera, Sławomir Ostrowski, Maciej Herold, Piotr Pustkowski, Jarosław Lewandowski
Pomocnicy i napastnicy: Mariusz Szlicht, Bartłomiej Dzwonkowski, Paweł Łosiak, Marcin Chyła, Wojciech Kittowski, Arkadiusz Gerszewski, Marcin Cetera, Mirosław Matyla, Grzegorz Pawłuszek, Andrzej Stretowicz

A oto zespoły występujące w IV lidze w latach 1998-1999 wspólnie z Wisłą: Bałtyk Gdynia, Gedania Gdańsk, Gryf Wejherowo, Unia Tczew, Stolem Gniewino, Cartusia Kartuzy, Wietcisa Skarszewy, Orzeł Choczewo, Wierzyca Starogard, Leśnik Cewice, Piast Człuchów, Chrobry Charbrowo, Ikar Redzikowo, Gryf Słupsk, Jantar Ustka.

W 1998 roku I zespół zasilili:
Bramkarze: Jakub Goc, Sławomir Śpieć
Zawodnicy w polu: Piotr Wicek, Paweł Radzimski, Krystian Kiwatrowski, Paweł Szamp, Marcin Rak, Piotr Czarnecki, Sławomir Godlewski, Piotr Sarnecki. Odszedł zaś w ramach porozumienia stron do Stomilu Olsztyn Andrzej Stretowicz, a do Pomezanii Malbork wypożyczono Włodzimierza Chmieleckiego.

I zespół seniorów występował w III lidze przez dwadzieścia trzy sezony od 1971-1997 roku. Rozegrał ogółem 650 meczów, zdobył 691 punktów, z korzystnym bilansem bramkowym 804:793. Ostatni mecz w III lidze rozegrany został 14 czerwca 1997 roku z Kasztelanem Popowo, zakończony wynikiem 4:0 dla Wisły. Natomiast pierwszy mecz III-ligowy został rozegrany 15 sierpnia 1971 roku z Bałtykiem w Gdyni, wygrany przez Wisłę 1:0. Tę jedyną bramkę strzelił wówczas Kazimierz Kamiński z karnego. I zespół w historii rozgrywek III ligi według zdobytych punktów od 1971-1997 roku znajdował się na czternastym miejscu wśród klubów uczestniczących w rozgrywkach III-ligowych.

W sezonie rozgrywek IV ligi 1998-1999 - I zespół Wisły w pierwszej rundzie znajdował się na drugiej pozycji.

/Na podstawie książki Bronisława Drewy - "Z boisk i ringów"/